آخرین مطالب

پرسش ماه

به کاملترین پاسخ، هدیه ای تقدیم خواهد شد.

فروشگاه موسیقی پرنیان

پیوندهای سایت

دل شیدا 

فرامرز پایور پس از همکاری با خوانندگان متعددی چون: محمدرضا شجریان، عبدالوهاب شهیدی، نادر گلچین، علی رستمیان، خاطره پروانه، عهدیه، سیما بینا، افسانه ملک و... سرانجام در سال ۱۳۶۷ تصمیم گرفت که برنامه ای نیز با شهرام ناظری اجرا و ضبط کند. شهرام ناظری که در آن زمان در دوران اوج خود بود، توانست با هنرنمایی در آلبوم «دل شیدا»، توانایی های خویش را به رخ کشیده و بر محبوبیت خویش بیافزاید. البته می توان حدس زد که ناظری در این کار با چه محدودیتهایی روبرو بوده است. وی اصولاً خواننده ای است که تمایل دارد در نوع بیان کلمات شعر، میزان کشش ها و تحریرها و اندازه سکوتها، آزادی کامل داشته باشد و ...

پدر موسیقی نوین (قسمت دوم) 

علینقی وزیری در تیرماه ۱۳۰۴، چهار کنسرت ترتیب داد و در هر یک خطابه ای نیز ایراد کرد که مجموعه این چهار خطابه را، سعید نفیسی جمع کرد و در کتابی به نام "در عالم موسیقی و صنعت" به چاپ رسانید. به هر حال، این کنسرتها وسیله معرفی موسیقی وی شدند. از آنجا که کلنل خود از طرفداران آزادی زنان بود، سینمای صنعتی را بوجود آورد که اختصاص به بانوان داشت. در همین اوقات بود که به پیشنهاد وزیری و امریه رضا شاه پهلوی، تدریس سرود در آموزشگاههای نظام معمول گردید و قریب دو سال، شاگردان وزیری تدریس آنان را بر عهده گرفتند. او در ساختن و پرداختن مارشهای ملی و میهنی زحمات زیادی کشید و ...

پدر موسیقی نوین (قسمت اول) 

علینقی وزیری در سال ۱۲۶۶ در تهران به دنیا آمد. پدرش افسر بود. در قدیم رسم بود که هر کس شغل پدر را پیش می گرفت. بنابراین، پیش بینی می شد که علینقی وزیری و برادران دیگر هم که جمعاً پنج پسر بودند، وارد خدمت نظام خواهند شد. اما تصادفاً دو تن از آنان هنرمند شدند و سه برادر دیگر خدمت ارتش را پیشه ساختند. این دو هنرمند، یکی علینقی است و دیگری برادرش کوچکش، حسن علی که ابتدا نواختن سنتور را نزد حسن سنتوری آغاز کرد ولی آن را ادامه نداد و عاشق نقاشی شد و به استاد زمانه، کمال الملک، سر سپرد و دنبال این هنر را گرفت تا به کمال رسید. محیط خانوادگی وزیری برای آشنایی با موسیقی مساعد بود...

هنر تنظیم در موسیقی 

فن تنظیم و هارمونیزه کردن موسیقی، چندین قرن در اروپا سابقه دارد، در حالیکه سابقه آن در ایران، به یک قرن هم نمی رسد! علینقی وزیری را می توان به عنوان بنیانگذار تنظیم موسیقی در ایران دانست. وی به پشتوانه علم و اطلاعات موسیقایی زیادی که در طی سالهای متمادی در اروپا کسب کرده بود و نیز در کنار آن، آموزشهایی که در حیطه موسیقی ایرانی از اساتید بنام زمان خود، فراگرفته بود، توانست اولین گروه موسیقی و ارکستر را (در ایران) بوجود آورد. در تئوری موسیقی، لفظ «ارکستر» به گروهی اطلاق می شود که نوازندگان آن حداقل ۱۵ نفر باشند. اگر چه نوازندگان گروه وزیری از این تعداد نیز بیشتر بودند ...

آواز ابوعطا 

ابوعطا از مهمترین ملحقات شور به حساب می آید و نیز از کامل ترین آنها. انسان با گوش دادن به ابوعطا کمی به فکر فرو می رود و به مسائل فلسفی پیرامونش می اندیشد. به این ترتیب تا اندازه ای می توان نتیجه گرفت, کسانی که بیشتر به آواز ابوعطا علاقه دارند و آن را بیشتر از سایر دستگاهها گوش می دهند, انسانهای نسبتا گوشه گیر اند که دراویش هم از آنها مستثنا نیستند. تونیک (نت شاهد) این آواز, نت «دو» بوده (البته در راست کوک) و مشخص ترین حالت آن, اجرای صعودی سه نت لا- سی - دو (یعنی یک پرده پایین تر از آواز دشتی) است.

آشنایی با کمانچه 

از اواسط دوره ناصری در عهد قاجار بود که با آمدن ویلن به ایران و آشنایی هنرمندان ایرانی با این ساز, به تدریج جایگاه کمانچه در بین اساتید, کم رنگ شد. اکثر کمانچه نوازان به سوی ویلن رفتند و جالب این که ابتدا آن را نیز به شیوه کمانچه می نواختند و به دلایلی از جمله اینکه, ویلن سازی غربی بود و صدای نسبتا واضح تری در مقایسه با کمانچه داشت (به قول روح الله خالقی «صدای تودماغی» کمانچه), کم کم در موسیقی ایرانی رواج پیدا کرد. کمانچه, این ساز اصیل ایرانی, رو به نابودی بود. تا اینکه اصغر بهاری به پیشنهاد استاد خالقی, کمانچه نوازی را گسترش و آن را دوباره احیا نمود تا جایی که نسل امروز کمانچه نوازان ما, همگی خود را مدیون وی و فعالیتهایش می دانند.

تهرانی, استاد یگانه ضرب 

ضرب (تنبک یا تمبک) یکی از آلات موسیقی ایرانی است که هنوز هم در قرار دادن نام آن در گروه «ساز»ها, اختلاف نظر وجود دارد. وجهه این ساز در قدیم مانند اکنون نبود. شاید در حال حاضر ارزش یک تمبک نواز با یک تارنواز یا سنتورنواز برابر باشد, ولی این موضوع در گذشته (منظور دوره قاجار) کاملا متفاوت بود. در گذشته, تمبک, سازی بی ارزش و تمبک نواز آدمی حقیر شمرده می شد. در همنوازی ها به ندرت تمبک دیده می شد و اگر هم وجود داشت, در حاشیه بود. تا جایی که تمبک نواز تمام کارهای اعضای گروه را انجام می داد !

پیش درآمد 

برای مطالعه بیشتر «پیش درآمد», بهتر است قبلا درباره موسیقی ملی و طرز نواختن آن کمی صحبت شود. موسیقی امروز ما از دوره آقا علی اکبر فراهانی (نوازنده تار) باقی مانده است که توسط آقا غلامحسین (برادر آقا علی اکبر) به دو پسر علی اکبرخان به نامهای میرزا حسینقلی و میرزا عبدالله, آموخته شد و در حقیقت آنچه از موسیقی ملی امروزه در دست ماست, بداهه نوازی این دو استاد می باشد که به نام «ردیف موسیقی» نامیده می شود. مضاف به اینکه میرزا حسینقلی, قطعاتی از خود ساخته و در ضمن اجرای ردیف, آنها را نیز می نواخت (از قبیل خوارزمی و...) ولی میرزا عبدالله, جز مطالب اصیل ردیف, چیز دیگری نمی نواخت.

سنتور, سازی کهن 

بدون تردید, سنتور یکی از کهن ترین سازهای ایرانی است که حتی برخی ابداع آن را به فارابی نسبت می دهند. شاید این روایت, چندان صحت نداشته باشد, ولی همینکه نام این ساز بارها و بارها در کتب قدیمی , در اشعار قدما و همینطور تصویر آن نیز در حجاریهای شوش دیده می شود, نشان از قدمت طولانی این ساز است. به طور یقین می توان گفت که در طول تاریخ پرفراز و نشیب موسیقی ایرانی, سنتور یکی از پرطرفدارترین سازها در بین مردم بوده است و آن هم بدلیل صدای زیبا و دلربای این ساز است. نوای دلنشینی که پیوند دهنده قلب آدمی با رفیع ترین احساسات معنوی و آسمانی است...

خنیاگری و موسیقی ایرانی (قسمت دوم) 

«امیان مارسلین» مورخ انگلیسی نیز می نویسد: آن قتل هنگامی واقع شد که نوای سازهای زهی, بادی و آواز, تمامی آن بنای عظیم را به ارتعاش درآورده بود. البته همیشه تعریف و تمجید در کار نبوده, چون در طی ادوار تاریخی هر کدام از مذاهب گذشته ایرانی تا اسلام, همگی منع کننده عیش و طرب و غنا و خوانندگی بوده اند, به همین دلیل بهترین اهالی موسیقی یا عاریتی بوده اند, از دیگر سرزمینها و یا ایرانیانی بوده اند که ارج و عزت آدمهای شرافتمندانه را نداشته اند.

گفتگو با حسین علیزاده (2) 

• زمینه حرکت این بینش را چطور می توان شناخت؟ 

ببینید یکی از صدمات جدی که موسیقی ما تحمل کرده, این بود که هیچ محیط مناسبی وجود نداشت که موسیقیدانان همدیگر را ببینند و تبادل اندیشه کنند. طبیعتاً در این فضا, تنگ نظریها رشد می کند. مثلاً ما اگر از یکدیگر انتقاد داشته باشیم, از طریق جراید این کار را می کنیم. این است که ملوک الطوایفی وسیعی بوجود می آید که هر کسی نظرات خودش را ابراز کند و به چیزی که خودش در گوشه تنهایی به دست آورده, تکیه کند.

شناخت موسیقی ایرانی : دستگاه شور 

همانطور که در مطالب گذشته ذکر شد, "دستگاه" به آوازی اطلاق می شود که طرز بستن درجات گام و همینطور فواصل جزء آن, شباهت به گام دیگر نداشته باشد. مثل اینکه وقتی می گوییم دستگاه ماهور, منظور نشان دادن کلیه ملودی های مختلفی است که از گام بزرگ تشکیل می شود.

شرط دستگاه بودن آن است که از حیث گام چهارم و پنجم, درست بوده و ضمنا در فواصل بین نتها نیز مستقل باشد یعنی شباهتی به گام دیگری نداشته باشد. این نوع را دستگاه می توان گفت چون این قابلیت را دارد که دارای نغمه ها و گوشه های مختلفی باشد. در هر دستگاه دو نوع آواز وجود دارد. آواز اصلی آن است که در همان گام وجود دارد و آواز فرعی, آوازی است که از دستگاههای دیگر قرض شده است.

نگاهي به سبک فرامرز پایور 

سبک و شیوه آقاي پایور را از 2 بعد می توان بررسی کرد: اول از بعد سنتورنواری ایشان و دوم از بعد آهنگسازی.

سبک سنتورنوازی پایور, سبک جدیدی است که کمی هم رنگ و لعاب سبک حبیب سماعی را به خود گرفته است و آن هم به دلیل تعلیمات استاد صبا بوده است. البته استاد صبا در نوازندگی سنتور مهارت و چیره دستی حبیب را نداشت ولی توانست از نظر اطلاعات پایه ای و شناخت ردیف موسیقی, کمکهای شایانی به استاد پایور بنماید.

گفتگو با حسین علیزاده (1) 

خنیاگری و موسیقی ایرانی (قسمت اول) 

از آثاری که از تمدن ملل قدیم به یادگار مانده, می توان گفت که ایران در موسیقی, از کشورهای معاصر خود مانند سومر, بابل, مصر و یونان عقب تر بوده است و شاید علت اصلی آن بوده که در ایران برخلاف دیگر کشورها, موسیقی در مراسم مذهبی بکار گرفته نمی شده و در واقع موسیقی خاص مذهبی وجود نداشته است. «هرودوت» مورخ یونانی, می نویسد: " تشریفات مذهبی در ایران, بدون موسیقی صورت می گرفته است." بعد از حمله اسکندر در زمان سلوکیان و اشکانیان, ایران تحت تاثیر تمدن یونانی واقع شد و به نظر می آید که در موسیقی ایران تحولی صورت گرفت.

تار, سازی دلنشین 

« تار » از مهترین سازهای زهی – زخمه ای (مضرابی) موسیقی ملی است که تقریباً تمام ویژگیهای اصیل و سنتی قومی ایرانی را دارا می باشد.

لفظ « تار » (البته در معنی ساز), در اصل به زبان سانسکریت و « تره » بوده است و طبق شواهد تاریخی,  استفاده از آن (البته با شکل ظاهری امروزی اش) از گذشته های نچندان دور در بین مردم و بخصوص در شهرها متداول بود.

اوج دوران استفاده از این ساز, در عهد قاجار بود. به قدیمی ترین تارنوازی که می توان, به او به طور مستند اشاره نمود, «آقا علی اکبر خان فراهانی» است که در عهد ناصری می زیست. بعدها استادان دیگری یک به یک آمدند و هر کدام نقشی بر این ساز زدند و ...

شناختی بر موسیقی ایرانی (قسمت اول) 

بنابر شواهد تاریخی, موسیقی ایرانی یکی از قدیمی ترین موسیقیهای جهان بشمار می رود. از گذشته های دور, موسیقی ما از «ردیف» تشکیل شده بود. از جامع ترین ردیفهایی که از گذشته به دست ما رسیده است, می توان به ردیف «میرزا عبدالله» و «میرزاحسینقلی» اشاره کرد که ایشان آنرا به صورت سینه به سینه می آموختند ولی بالاخره « علینقی وزیری» برای اولین بار توانست ردیف را به خط نت درآورد. (شرح و مقایسه این دو ردیف, بحث مفصلی است که در این مبحث نمی گنجد).

ردیف شامل «دستگاه» ها, «آواز» ها و « گوشه» هاست. «گوشه» کوچکترین بخش موسیقی است که از جمع شدن آنها در کنار یکدیگر, «دستگاه» یا « آواز» ( که مجموع آنها را « مقام» های موسیقی می گویند) , بوجود می آید.

طبقه بندی موضوعی

نویسندگان

آمار سايت

نظرسنجی