آخرین مطالب

پرسش ماه

به کاملترین پاسخ، هدیه ای تقدیم خواهد شد.

فروشگاه موسیقی پرنیان

پیوندهای سایت

يادي از استاد محمود كريمي 

موسسه ماهور اخيرا اقدام به انتشار ۲ اثر از آثار استاد كريمي كرده است. اين آثار در راست‌پنجگاه و بيات‌ترك به ترتيب با همراهي استادان داريوش صفوت و فرامرز پايور اجرا شده‌اند. به همين مناسبت تصميم گرفتيم كه زندگي‌‌نامه مختصري از استاد كريمي به همراه نمونه‌هايي از صداي ايشان در اختيار علاقه‌مندان موسيقي ايراني قرار بدهيم.

استاد كريمي در سال ۱۳۰۶ در تهران متولد شد. پدر ايشان با ويولن آشنايي داشت. استاد كريمي آواز را از منابع مختلف به صورت پراكنده ياد گرفتند تا در سال ۱۳۳۰ به كلاس استاد عبدالله دوامي راه پيدا كردند. همچنين ايشان از محضر حاج‌آقا محمد ايراني‌مجرد به مدت ۲۰ سال استفاده كردند و رديف سازي  (ساز سه‌تار) را نزد ايشان تعليم ديدند.[۱]

عمده فعاليت استاد كريمي متمركز بر تعليم آواز بوده‌است و بسياري از خوانندگان از جمله خانمها پريسا، افسانه‌رسايي، سروش ايزدي، معصومه مهرعلي و هنرمندان ديگر نظير سركار خانم سوسن دهلوي از محضر ايشان بهره‌ برده‌اند. استاد كريمي در كلاس‌هاي شبانه موسيقي اداره كل هنرهاي زيباي كشور كه بعدا به وزارت فرهنگ و هنر تغيير نام داد همكار استاداني چون ابوالحسن صبا، علي اكبر شهنازي و عبدالله دوامي بودند. علاوه بر آن مركز، ايشان در هنرستان موسيقي ملي، هنركده موسيقي ملي و سازمان جوانان زرتشتي تدريس مي‌كردند . استاد كريمي همچنين برنامه‌هايي را به اتفاق استادان فرامرز پايور و حسين تهراني در تلويزيون ايران اجرا كردند.[۱] در جشن هنر شيراز هم ايشان براي اولين بار دستگاه راست‌پنجگاه را اجرا كردند.

استاد كريمي از بدو تاسيس مركز حفظ و اشاعه موسيقي سنتي توسط استاد داريوش صفوت با اين مركز همكاري داشتند و در كنار استادان نورعلي برومند، يوسف فروتن و سعيد هرمزي نسلي از موسيقيدانان نو را تربيت كردند.[۲] 

از استاد كريمي رديف آوازي به جا مانده‌است كه از نمونه‌هاي اصيل و بي‌نقص موسيقي ايران محسوب مي‌شود. اين رديف به همت روانشاد استاد مسعوديه با همكاري استادان هوشنگ ظريف و رحمت‌الله بديعي نت‌نويسي شده‌است. همچنين سركار خانم ارفع اطرايي اين مجموعه را براي ساز سنتور تنظيم كرده‌اند كه توسط موسسه ماهور به چاپ رسيده‌است. استاد كريمي اقدام به تهيه رديف آوازي به همراه ساز هم كرده‌بودند كه متاسفانه نتوانستند آن مجموعه را كامل كنند. (طبق اطلاع نويسنده اين يادداشت آن بخش موجود نيز هنوز منتشر نشده‌است.)

     به نمونه‌اي از رديف ايشان گوش دهيد. (گوشه مثنوي مخالف درچهارگاه)

از استاد كريمي آثار صحنه‌اي زيادي به جا نمانده و صداي ايشان اغلب در محافل هنري به گوش اهل فن مي‌رسيده‌است. آثار منتشرشده از ايشان هم اغلب از اين دست هستند. تنها نمونه منتشر شده  از ايشان صفحه‌اي هم با همراهي ني استاد محمد موسوي به همت آقاي ژان دورينگ است. اين صفحه در سال ۱۹۸۱ در فرانسه ضبط و منتشر شده‌است.

به نمونه‌اي از آواز استاد كريمي  در دستگاه سه‌گاه با همراهي سنتور استاد فرامرز پايور گوش بدهيد. اين اجرا از آلبوم پاسداشت ۵۰ سال فعاليت هنري استاد پايور منتشرسده توسط موسسه ماهور انتخاب شده‌است.

استاد فرامرز پايور سه ويژگي زير را از خصويات سبك استاد كريمي ذكر ميكنند [۱]:

۱-اشعار به اصطلاح تكه‌پاره و جداجدا از يكديگر نباشند.

۲-مفهوم اشعار در بيان كاملا واضح باشد.

۳-بخصوص از كلماتي از قبيل امان، جانم، حبيب كه اغلب تحت‌اللفظ خوانندگان است جدا احتراز شود.

     آواز محمود کریمی و سنتور فرامرز پایور (سه گاه)

     اجرای گوشه هایی در بیات ترک در محفلی خصوصی (به همراه سنتور فرامرز پایور)

زنده‌ياد استاد علي تجويدي نيز در توصيف استاد كريمي مي‌نويسند [۱]: آواي كريمي مملو از مهرباني و بيگناهي بود، هنر كريمي متاثر از افكار و انديشه‌ها و خلق و خوي باطنيش بود. او هنر را براي هنر طالب بود، آنچه مي‌دانست به شاگردان مي‌آموخت.

لازم به ذكر است كه استاد تجويدي تصنيف چرخ گردون خود را به ياد استاد كريمي به دختر ايشان خانم مهرناز كريمي تقديم كرده‌اند.(اين اثر با اجراي آقاي علي اصغر شاه‌زيدي در آلبومي به همين نام موجود است.)

به نمونه ديگري از آواز استاد كريمي  در آواز بيات‌ترك با همراهي سنتور استاد فرامرز پايور از آلبومي كه اخيرا موسسه ماهور منتشر كرده‌است گوش بدهيد. ( نام نوازنده‌سه‌تار ذكر نشده‌است به اعتقاد نويسنده استاد داريوش صفوت همنواز سه‌تار در اين اثر هستند)

استاد محمود كريمي در سال ۱۳۶۳ چشم از جهان فرو‌بستند. روانشان شاد.

اي خدا از عاشقان خشنود باد         عاشقان را عاقبت محمود باد

آن كريمي كو نواي عشق خواند        تا قيامت طالعش مسعود باد

:منابع

 [۱] يادنامه استاد محمود كريمي، انتشارات توس ۱۳۶۴ 

 [۲]ساسان سپنتا، چشم‌انداز موسيقي ايران، انتشارات ماهور ۱۳۸۲

 ..........................................................................................................................................

طبقه بندی موضوعی

نویسندگان

آمار سايت

نظرسنجی